पुण्याहून सुरू झालेला आमचा हा प्रदीर्घ प्रवास बदामी, हम्पी, चित्रदुर्ग असा ऐतिहासिक पल्ला गाठत आणि गोव्याच्या निसर्गरम्य मार्गावरून पुन्हा पुण्याला येऊन संपला. हा एकंदरीत प्रवास तब्बल अडीच हजार किलोमीटरचा होता. विशेष म्हणजे, या संपूर्ण ऐतिहासिक आणि घाटमाथ्यावरील प्रवासासाठी आम्ही आमच्या स्वतःच्या 'हॅरियर ईव्ही' या गाडीचा वापर केला होता. प्रवासाहून परतल्यानंतर जेव्हा आम्ही आमची आणि गाडीची छायाचित्रे समाजमाध्यमांवर शेअर केली, तेव्हा अनेकांनी आश्चर्याने एकच प्रश्न विचारला की, "तुम्ही इतक्या लांबच्या प्रवासाला इलेक्ट्रिक गाडी कशी काय घेऊन गेलात?" लोकांच्या या प्रश्नातच इलेक्ट्रिक गाड्यांबद्दल समाजात असलेली भीती, संभ्रम आणि अज्ञान स्पष्टपणे दिसून येत होते.
खरंतर, मागील दीड वर्षांपासून आम्ही आमच्या दैनंदिन वापरासाठी इलेक्ट्रिक गाडी वापरत आहोत. सीएनजी गाडी बदलून जेव्हा नवीन गाडी घेण्याचा विचार सुरू होता, तेव्हाच आम्ही भविष्याच्या दृष्टिकोनातून इलेक्ट्रिक वाहनांच्या पर्यायावर गांभीर्याने विचार केला. सुरुवातीला साहजिकच आमच्याही मनात काही शंका होत्या, पण आम्ही केवळ ऐकीव माहितीवर अवलंबून न राहता स्वतः या तंत्रज्ञानाचा सखोल अभ्यास केला. चार्जिंगची उपलब्ध सुविधा, गाडीची मिळणारी प्रत्यक्षातील रेंज आणि चालवण्याचा येणारा प्रतिकिलोमीटर खर्च या सर्व तांत्रिक व आर्थिक बाजूंचा बारकाईने अभ्यास केल्यानंतर आम्ही इलेक्ट्रिक गाडी घेण्याचा निर्णय घेतला. जसजसा आमचा इलेक्ट्रिक गाडी चालवण्याचा अनुभव वाढू लागला, तसतसा आमचा आत्मविश्वासही दुणावला. कालांतराने, माझ्या भावाने देखील 'हॅरियर ईव्ही' गाडी खरेदी केली आणि याच आरामदायी गाडीने आम्ही कर्नाटकातील हा अडीच हजार किलोमीटरचा पल्ला निर्धास्तपणे पार केला.
इलेक्ट्रिक गाडी चालवण्याचा अनुभव हा खऱ्या अर्थाने शब्दांच्या पलीकडचा आणि सुखद असतो. या गाडीच्या इंजिनचा किंवा इतर कोणत्याही प्रकारचा आवाज केबिनमध्ये अजिबात येत नाही. महामार्गावरून जाताना ती इतकी सहज, शांत आणि लोण्यासारखी धावते की अनेकदा गाडी चालू आहे की नाही, हे देखील आत बसलेल्या प्रवाशांना कळत नाही. कोणत्याही प्रकारचा आवाज किंवा इंजिनची कंपनं नसल्यामुळे कितीही लांबचा आणि खडतर प्रवास असला, तरी तो अजिबात कंटाळवाणा किंवा थकवणारा वाटत नाही. सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, ही गाडी पूर्णपणे पर्यावरणपूरक आहे. यातून धुराचे कोणतेही प्रदूषण होत नाही, त्यामुळे आपण निसर्गाचे देणे लागतो ही भावना जपली जाते. या सर्व गोष्टींसोबतच इलेक्ट्रिक गाडी आर्थिकदृष्ट्या अतिशय परवडणारी आहे. आकड्यांमध्येच स्पष्ट सांगायचे तर, या अडीच हजार किलोमीटरच्या संपूर्ण प्रवासासाठी आम्हाला विजेचा म्हणजेच चार्जिंगचा एकूण खर्च केवळ साडेसात हजार रुपये आला. याउलट, जर आम्ही हाच प्रवास पेट्रोल किंवा डिझेलच्या गाडीने केला असता, तर इंधनाचा खर्च निश्चितच याच्या तिपटीपेक्षा अधिक, म्हणजेच बावीस ते पंचवीस हजार रुपयांच्या घरात गेला असता.
आज आमच्या कुटुंबात दोन इलेक्ट्रिक गाड्या आहेत आणि आम्ही त्या समाधानाने वापरत आहोत. तरीही, अनेक लोक भेटल्यावर आम्हाला विविध शंका-कुशंका विचारत असतात. याचे मुख्य कारण म्हणजे, आपल्या देशात इलेक्ट्रिक गाडीसंदर्भात घडलेली एखादी किरकोळ घटना किंवा अपघातही बातम्यांचा मोठा आणि खळबळजनक विषय बनतो. अशा नकारात्मक बातम्यांचा आधार घेऊन लोक कोणतीही शहानिशा न करता आपले चुकीचे निष्कर्ष काढतात आणि मते बनवतात. "गाडी चार्ज करण्यासाठी एक तास लागतो, मग एवढा वेळ प्रवासात कोण थांबणार?" ही अनेकांसाठी खूप मोठी आणि कळीची समस्या असते. परंतु, प्रत्यक्ष प्रवासात आपण काही सलग दहा तास गाडी चालवत नाही. प्रवासात चहा-नाश्ता, जेवण किंवा निसर्ग पाहण्यासाठी आपण जेवढा वेळ थांबतो, तेवढ्याच वेळात गाडी फास्ट चार्जरवर सहजपणे चार्ज होते, हे वास्तव लोक सोयीस्कररीत्या विसरतात.
जागतिक पातळीवर विचार केला, तर अमेरिकेसारख्या प्रगत देशांमध्ये इलेक्ट्रिक वाहनांच्या वापराने केव्हाच एक कोटीचा टप्पा ओलांडलेला आहे. युरोपमधील अनेक देश पूर्णपणे इलेक्ट्रिक वाहनांकडे वळले आहेत. पण जगातील सर्वाधिक लोकसंख्या असणाऱ्या आणि इंधनासाठी दुसऱ्या देशांवर अवलंबून असणाऱ्या आपल्या देशात मात्र अजूनही काही लाखांमध्येच इलेक्ट्रिक गाड्या विकल्या गेल्या आहेत. आजही आपल्याकडे शेकडो अफवा आणि गैरसमजुतींच्या भोवतीच इलेक्ट्रिक गाड्यांचे विश्व फिरत आहे. ज्या लोकांकडे स्वतःची इलेक्ट्रिक गाडी आहे, त्यांना प्रवासात किंवा दैनंदिन वापरात अशा शंका कधीच आलेल्या नाहीत, हा माझा वैयक्तिक अनुभव आहे. कुठे तरी समाजमाध्यमांवर आलेले एखादे फालतू रील बघून, अर्धीमुर्धी बातमी वाचून किंवा ईव्हीचा कोणताही प्रत्यक्ष अनुभव नसणाऱ्या एखाद्या 'अतिशहाण्या' व्यक्तीकडून ऐकून लोक ईव्हीबद्दल आपली ठाम मते बनवतात. या ऐवजी, जर लोकांनी स्वतःची सदसदविवेकबुद्धी वापरली, प्रत्यक्ष गाडी वापरणाऱ्यांशी संवाद साधला आणि काळाची पावले ओळखून तंत्रज्ञानाची कास धरली, तर त्यांच्या अनेक प्रश्नांची उत्तरे त्यांना सहज मिळू शकतील आणि भविष्यातील हा प्रवास अधिक सुकर व आनंददायी होईल.
#मराठी #कर्नाटक #हंपी #बदामी #कर्नाटक_प्रवास_वृत्तांत #ईव्ही #प्रवास
